|
Q waakt over inflatie, kartels en concurrentie
zondag 30 maart 2008 - (rv) - Bij stijgende inflatie is het belangrijk te achterhalen wat de prijzen doet stijgen. De olie, de kredietcrisis in Amerika, de landbouwprijzen, zeker. Maar ook handelaars en bedrijven die ervan profiteren de prijzen te doen stijgen. Ze stijgen toch, dus waarom niet. Liberaal minister Van Quickenborne heeft aangekondigd streng te zullen controleren. Is Q voor de bedrijven of tegen? |
In 'De eeuw der onzekerheden' van de Amerikaanse econoom John K. Galbraith (een absolute must voor wie de economie wil begrijpen, en zeer leesbaar ook als je geen economie hebt gestudeerd; daarom allicht dat Galbraith nooit de Nobelprijs economie heeft gekregen) legt de auteur uit dat een van de kenmerken van de vrije markteconomie is dat ze meteen naar onvrijheid streeft.
Galbraith was naar Amerikaanse normen een 'liberal', van de linkse kant dus, maar in Europa zou hij op de links-rechtsschaal ternauwernood bij de softe sociaaldemocraten ingedeeld zijn. Maar hij droeg het liberale hart op de juiste plaats, namelijk dat van de rechtvaardigheid en het respecteren van de spelregels.
De basis van de vrije markteconomie is de eerlijke concurrentie.
Wie de markt probeert af te sluiten, speelt het spel niet eerlijk, want het is pas als er meerdere concurrenten tegen mekaar opkomen, dat de consument eerlijk behandeld wordt. Galbraith zag dat veel herauten van de vrije markteconomie meteen monopolies maakten. Kijk maar naar de markten van elektriciteit en energie, en in de VS vroeger ook naar de spoorwegen, enz.
In dezelfde redenering zijn kartels te verwerpen: concurrenten spreken de prijzen af en zetten de consument samen voor schut. Met andere woorden: als er geen monopolie mogelijk is, zet je de markt naar je hand met prijsafspraken. De Europese Unie heeft in zijn vijftig jaar heel wat verdiensten, en daaronder zeker het afschaffen van kartels.
Telkens er spanningen zijn inzake prijzen – zoals nu met de inflatie – steken de oude draken van de vrije markteconomie de koppen op. Handelaars en bedrijven proberen van de situatie te profiteren door hun prijzen en dus opbrengsten omhoog te brengen. Waarom niet van een algemene prijsstijging profiteren? In de grote hoop zal die prijsstijging van mijn bedrijf wel niet opvallen, en als mijn concurrent verstandig is, doet hij mee, zonder dat de Europese Commissie bewijzen van een prijsafspraak vindt.
De nieuwe minister van Economie Vincent Van Quickenborne (OpenVLD) heeft aangekondigd dat hij nauwlettend gaat toezien op prijsniveaus en prijsafspraken. Hij kent het gevaar van deze periode van spanning op de inflatieschaal.
Maar hij riskeert voor slechte liberaal versleten te worden. Een goede liberaal is toch die die de bedrijven hun vrije markteconomie gunt?
Hij heeft een voorganger, die ongeveer hetzelfde deed in een vroegere Belgische regering. Robert Henrion, Waals liberaal, was minister van Financiën in de regering van Mark Eyskens in 1982. Hij bond de strijd aan met de fiscale fraude. Pardon? Een liberaal die op fraudeurs jaagt? Jazeker, en de redenering was 100% waterdicht: bedrijven die frauderen, spelen het spel van de concurrentie niet eerlijk. Bedrijven die spel wel eerlijk spelen, hebben oneerlijke concurrentie van de fraudeur. Fiscale en andere fraude is dus tegen de vrije markteconomie.
In die regering had Henrion een jonge socialistische staatssecretaris voor Fraudebestrijding, Freddy Willockx. Beide heren kwamen perfect overeen en haalden voor de staatskas oneerlijk ontdoken geld binnen.
Ze hebben maar zes maanden kunnen werken, want de regering viel al snel. Sedertdien is er nooit meer een staatssecretaris voor Fraudebestrijding geweest. Veel andere liberalen (die de bedrijven verdedigen en niet de vrije markteconomie) vonden dat Henrion-Willockx te efficiënt bezig waren geweest.
Benieuwd dus, hoe diepgaand en hoe lang Q de kans gaat krijgen de concurrentieregels te laten respecteren. Maar hij krijgt het voordeel van de twijfel. Hij heeft in de afgelopen jaren bewezen dat hij in kafkaiaanse toestanden toch wel wat vereenvoudiging voor mekaar krijgt. Wie weet hoe creatief hij op dit nieuw terrein kan zijn.
|
Zoek in archief
Alle artikels uit deze rubriek
|
| De boekenkeuze van Essentialist.be |
|
|
|
|