Ook al rekenen velen van ons nog wel eens om naar Belgische frank, je kan je nog moeilijk voorstellen dat je bij een uitstapje naar Breda of naar Keulen guldens of marken zou moeten meenemen. In 17 Europese landen, van Lapland tot Sicilië, betalen we met één en dezelfde munt. Het wisselen van geld kostte ooit geld. Indien je bij een rondreis door Europa in elk land je vakantiebudget zou omzetten in de lokale munt, dan was je halverwege platzak.
Nog veel ontzaglijker zijn de voordelen van de euro voor het hele productieproces van goederen en diensten binnen Europa. Het Europa zonder grenzen heeft een reuzenstap vooruit gezet. De creatie van een transparante markt van 300 miljoen consumenten heeft duidelijk bijgedragen tot de sterke welvaartstoename van rond de eeuwwisseling.
Voor de zwakke eurolanden bracht de Europese munt bovendien een geschenk uit de hemel. Al van bij de start van de euro donderde hun rente omlaag tot op het lage Duitse niveau. Het bleek een vergiftigd geschenk. In plaats van de lage rente te gebruiken om hun schulden aan te zuiveren, namen ze massaal nieuwe en goedkope kredieten op om allerlei nieuwe uitgaven te financieren. Het heeft hen opgezadeld met hoge begrotingstekorten. Het bracht serieuze barsten in de euroconstructie aan het licht. Om het wantrouwen in de staatsschulden weg te nemen, is de allereerste prioriteit voortaan de eurolanden opnieuw budgettair in de pas te laten lopen.
Dat is een proces dat niet over rozen loopt. Besparingen doen pijn. Het zal in een eerste fase onvermijdelijk de economische groei drukken. Een recessie dient zich aan, zoals trouwens met de regelmaat van een klok in elke conjunctuurcyclus het geval is. Daar mordicus tegen in gaan, heeft niet veel zin. Precies een overdosis aan monetaire en budgettaire stimuli heeft de zeepbellen gecreëerd die nu openbarsten. Als men wil vermijden dat de recessie in een depressie uitmondt, zijn structurele maatregelen nodig die ten gronde de concurrentiekracht, de flexibiliteit en de weerbaarheid van de economie versterken.
Vergeet al die onzin over uit de euro stappen, een euro met twee snelheden of de euro kompleet opdoeken. De euro opgeven is geen alternatief. Niet alleen zijn we dan de voordelen van de eenheidsmunt kwijt, de negatieve gevolgen van een stap terug zijn nog oneindig veel groter. Het wantrouwen dat nu al op de financiële markten heerst, zou uitmonden in een regelrechte draaikolk.
Als we aan de muren gaan morrelen, dondert het hele dak op ons hoofd. Kapitalen zouden van het ene land naar het andere vluchten en in de paniek banken, staten, bedrijven en particulieren meespoelen. De gevolgen zijn amper becijferbaar. ING probeerde het onlangs toch en gewaagde van een fall-out als van een atoombom. Er zouden alleen maar verliezers zijn. Zelfs de Duitse economie zou met een ongeziene 7% instorten.
Flirten met doomsday-scenario’s zet geen aarde aan de dijk. Europa moet doen wat nodig is om de prestaties van de afgelopen tien jaar veilig te stellen. 2012 wordt niet makkelijk voor euroland. Het herstel van het vertrouwen vraagt tijd. Maar de uitdaging is duidelijk.
|