Is het dan zo simpel? Neen, dat is het niet. Guus Kuijer neemt geluk ook niet licht op. Gelukkig worden mensen als ze iets gaan betekenen voor anderen. Ook dat gaat niet vanzelf, het betekent immers niet dat u leuk gezelschap bent of een gezellige voortrekker op feestjes. Wel dat een mens zich in iets verdiept en dat met anderen kan delen waarbij raakpunten tussen wederzijdse interesses ontstaan. 'Bezoek dat uitsluitend zit en kwaakt, sloopt je', aldus de auteur.

Veel draait om belangstelling, volgens Kuijer. Het is de start van een grote zoektocht die het individu vervult. Het ene brengt het andere mee en voor u het weet hebt u een vertakking tussen kennis en disciplines. Eenzijdige belangstellingen bestaan dan ook niet volgens hem, tenzij het obsessies zijn.

Leerling zijn

Zelfs een belangstelling volgen kost moeite, in het begin immers weet u er weinig van en bestaat er een kloof tussen u en diegene die wel weet. Dus moet u zich als leerling willen opstellen en een inspanning leveren.

Leren is een sociale daad omdat u op die manier iets voor een ander kan gaan betekenen. Guus Kuijer weet evenwel dat het propageren van leren tegenwoordig niet makkelijk ligt. 'Alles wat riekt naar intellect wordt verdacht gemaakt. Populistische politici varen wel bij de versnacking van de cultuur, of misschien beter: de versnacking van de cultuur maakt populisme mogelijk.'

Dergelijke wilde gedachtensprongen maakt Guus Kuijer wel vaker in zijn boek. Maar dan wel steeds over en weer van de constante die passie is. Passie voor een of ander onderwerp, maakt niet eens uit of het schilderkunst, dieren, auto's of boeken zijn, als het u maar begeestert.

Scholen moeten niet zozeer de intelligentie van kinderen bijspijkeren, niemand weet volgens Kuijer wat intelligentie precies is al beweren sommigen ze te kunnen meten. Scholen moeten uitzoeken waar de belangstelling van kinderen ligt en hen van daaruit aan het werk zetten. Luie mensen bestaan niet volgens Kuijer, wel mensen waarbij is nagelaten een interesse te kweken. Zij missen voor altijd de geest, 'een slome duikelaar blijft een slome duikelaar'.

Met een heftige interesse krijgt u de wereld om u heen aan de praat, kunt u betekenis geven aan de dingen die op uw weg komen. Kuijer illustreert zijn thesis aan de hand van de biografieën van Vincent Van Gogh en Francisco de Goya. De Nederlandse en de Spaanse schilder waren beide bezeten van schilderen, ze stoten op hun beperkingen maar die vormden juist de reden om te blijven zoeken en verder te gaan.

Omgaan met ongeluk

Is er dan geen plaats voor ongeluk in het werk van Guus Kuijer? Jawel, het leven eindigt meestal tragisch, daar zijn we ons van bewust. 'Het leven is als een rivier die tegen de begrenzing van de oever aanschuurt.'

En onderweg kan er ook wel een en ander gebeuren. Maar citeert Kuijer de Franse renaissancefilosoof Montaigne: 'Droefgeestigheid is een hoedanigheid die altijd schade aanricht en altijd dwaas is.' Zelf schrijft hij: 'Het komt hierop neer: de mens die ergens aan lijdt en niettemin gelukkig is bezit het vermogen met minder genoegen te nemen en de wil daaruit het uiterste te halen. Voor hem is het leven te wonderbaarlijk om het vanuit een diepe put aan zich te zien voorbijtrekken.'

Iets of niets doen?

Het grote geluk bestaat erin te weten wat u te doen staat in het leven. Draait het dan altijd rond doen en nooit rond rusten, zalig niets doen, vakantie houden? Niet volgens Guus Kuijer, de hersenen van een mens snappen het concept vakantie niet. 'Ze willen iets doen, ergens op gericht zijn. 'De mens die afleiding zoekt verwacht dat hij door iets of iemand wordt geamuseerd en geeft daarmee zijn lot uit handen. Hij wil zonder eigen inspanning gelukkig zijn. Hij wil zijn hersenen op non-actief stellen maar dat kunnen ze niet, vandaar dat er in die verre vakantieparadijzen zo ontzaglijk wordt gezopen.'

Leegheid is het laatste wat een mens moet nastreven, goeroes die 'ontspannen' en 'loslaten' aanbevelen, spreekt Kuijer tegen: 'in het leven gaat het om inspannen en vasthouden'.

Met 'Hoe word ik gelukkig?' schreef de veelbekroonde Nederlandse kinderboekenauteur Guus Kuijer een wijs boek. Met gedrevenheid en humor gaat hij wat tegen de tijdsgeest in en dat vormt, behalve de zoektocht naar het geluk, een bijkomende reden om het te lezen.

'Hoe word ik gelukkig? Een zelfhulpboek' van Guus Kuijer is uitgegeven bij Athenaeum-Polak & Van Gennep. ISBN 978 90 253 40001